เมื่อท่านได้ฝึกฝนพัฒนาตนเองให้มีกระบวนการคิดแบบนวัตกรรมทางปัญญา STAR STEMS ไปบ้างแล้ว ก็ให้มีการประเมินตนเองเป็นระยะ ๆ โดยตั้งคำถามกับตนเองใน 5 ข้อต่อไปนี้
ภาพที่ 1 คำถามที่ต้องสอบทานกับตนเองอยู่เสมอ
ที่มา พลโท ดร.สมเกียรติ สัมพันธ์
1. เกิดศรัทธาเชื่อมั่นว่านวัตกรรมทางปัญญา STAR STEMS มีประโยชน์ต่อเราจริงหรือยัง? ซึ่งหากขาดศรัทธาแล้ว ย่อมไม่มีแม้กระทั่งจะคิด จะนึกถึงมัน แล้วก็จะลืมเลือนออกไปจากความทรงจำในที่สุด นับเป็นจุดเริ่มแรกของข้อต่อๆ ไป จนถึงจะนำมาประยุกต์ใช้ประโยชน์ การสร้างความศรัทธาให้เกิดขึ้นนั้น เริ่มต้นจากการเห็นประโยชน์จากผู้อื่นก่อน และจะเพิ่มพูนมากขึ้นเมื่อได้นำมาประยุกต์ใช้เองแล้วเกิดประโยชน์ขึ้นจริงๆ
2. เกิดความชอบศึกษา ใฝ่เรียนรู้การประยุกต์ใช้นวัตกรรมทางปัญญา STAR STEMS หรือยัง? ซึ่งถ้าไม่ชอบก็จะไม่ใช้ในที่สุด ความชอบ ความพอใจนั้นอาจจะเริ่มจากความรู้สึกเฉยๆ ก่อน เรียกว่า ไม่ชอบ ไม่ชัง แต่จะลองใช้เพราะเห็นคนอื่นได้ประโยชน์จาก STAR STEMS เมื่อเริ่มใช้เอง และ ใช้ได้จริง ความชอบ ความพอใจก็จะเพิ่มพูนขึ้น เมื่อได้ประโยชน์จาก STAR STEMS จริงๆ มากขึ้นทุกที
3. มีความเข้าใจในนวัตกรรมทางปัญญา STAR STEMS หรือยังไม่เข้าใจ? หากไม่เข้าใจแล้วย่อมประยุกต์ใช้ประโยชน์ได้ไม่เต็มที่ การสร้างความเข้าใจใน STAR STEMS นั้น อาจจะเริ่มจากการฟัง การอ่าน การดูตัวอย่าง การคิดจินตนาการตาม และหากได้ลงมือปฏิบัติจริง ได้สัมผัสด้วยของจริง ย่อมได้ประสบการณ์ มีความรู้ มีความเข้าใจได้มากขึ้น ถ้าหากนำมาประยุกต์ใช้มากขึ้นเท่าใด ประสบการณ์ที่ได้รับย่อมมากขึ้น มีความรู้จริง รู้ลึก ในกระบวนการของ STAR STEMS จะสามารถพลิกแพลง ปรับใช้ได้ในทุกสถานการณ์ ซึ่งจะสอดคล้องกับ Edgar Dale’s cone of experience นั่นเอง
4. จดจำนวัตกรรมทางปัญญา STAR STEMS ได้ หรือยังไม่ได้? แน่นอนอยู่แล้วว่าเมื่อเกิดสถานการณ์ขึ้นแต่เรายังจำนวัตกรรมทางปัญญา STAR STEMS ไม่ได้เลยก็ย่อมนำไปประยุกต์ใช้ไม่ได้อย่างแน่นอน ดังนั้นการฝึกฝนประยุกต์ใช้บ่อย ๆ ก็ย่อมช่วยให้จดจำได้ขึ้นใจโดยไม่ต้องท่องจำ เมื่อมีความเข้าใจในทุกแง่ทุกมุมของ STAR STEMS แล้วจะช่วยให้จดจำ STAR STEMS ได้อย่างยาวนานด้วย ที่เรียกว่าเป็นความจำถาวร ดังนั้นการจดจำ STAR STEMS นั้น ไม่ใช่การท่องแบบนกแก้วนกขุนทอง โดยที่ไม่รู้ไม่เข้าใจความหมายของ STAR STEMS เลย
5. พอจะสามารถนำไปประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองและผู้อื่น ได้หรือยัง? ซึ่งเป็นส่วนที่สำคัญที่สุด แม้ว่าจะมีความรู้ความเข้าใจในศาสตร์ใดๆ แต่ไม่สามารถนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ได้ก็ไร้ค่า ซึ่งการนำไปประยุกต์ใช้ STAR STEMS ให้เกิดประโยชน์ โดยเฉพาะใช้ในการแก้ไขสถานการณ์ต่างๆ ในชีวิตประจำวันได้นั้นนับว่าเป็นสิ่งสำคัญที่สุด และในการประเมินในข้อนี้จะเป็นบททดสอบที่สำคัญที่สุดว่าท่านมีความเชี่ยวชาญใน STAR STEMS มากน้อยแค่ไหน คนที่ถือได้ว่ามีความเชี่ยวชาญใน STAR STEMS มากที่สุดนั้น คือ คนที่สามารถประยุกต์ใช้ STAR STEMS ในการแก้ไขสถานการณ์ที่ตนเองเผชิญอยู่ได้ทุกสถานการณ์ ดั่งท่านพลเอก ดร.พหล สง่าเนตร ได้กล่าวไว้ว่า All missions, One solution, STAR STEMS คือ ทุกภารกิจ (สถานการณ์) พิชิตได้ด้วย STAR STEMS
STAR STEMS เป็นนวัตกรรมทางปัญญา เป็นกระบวนการที่ทำให้เกิดปัญญา ขจัดความไม่รู้ เกี่ยวกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น แล้วหาวิธีการแก้ไขสถานการณ์นั้นอย่างสมเหตุสมผล อิงคุณธรรม เหมาะสมกับภูมิสังคม เกิดความยั่งยืน เป็นที่ยอมรับของทุกฝ่าย หากท่านประเมินตัวเองว่ามีครบทั้ง 5 ข้อแล้ว นั่นเปรียบเสมือนท่านมีอาวุธอันทรงพลังติดตัว เอาไว้ฝ่าฟันอุปสรรคใดๆ ในชีวิตของท่าน และไปให้ถึงจุดหมายสูงสุดที่ท่านปรารถนาได้ในที่สุด
เอกสารอ้างอิง
คณะกรรมาธิการการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม วุฒิสภา (2567), รายงานผลการดำเนินงาน เรื่อง หลักการและแนวทางการปฏิบัตินวัตกรรมทางปัญญา STAR STEMS สำหรับการสร้างสังคม รู้ รัก สามัคคี มีสันติสุขยั่งยืน, สำนักการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา.
พหล สง่าเนตร, พลเอก (2568), ยุทธศาสตร์ชาติ: ยุทธศาสตร์สตาร์สะเต็มส์ STAR STEMS STRATEGY, ธนอรุณการพิมพ์, 2568.
สมเกียรติ สัมพันธ์, พลโท (2568), powerpoint, เอกสารประกอบการฝึกประยุกต์ใช้นวัตกรรมทางปัญญา STAR STEMS แบบปิดจังหวะ (ทีละขั้นตอน), 2568
ด้วยความปรารถนาดีจาก
พลโท ดร.สมเกียรติ สัมพันธ์
ฝ่ายวิชาการและการวิจัย
มูลนิธิสตาร์สะเต็มส์เพื่อสังคมสันติสุขยั่งยืน